Wizja rozwoju Kluczowe ryzyka, szanse i wyzwania w aspekcie zrównoważonego rozwoju

Kluczowe ryzyka, szanse i wyzwania w aspekcie zrównoważonego rozwoju

Grupa LOTOS prowadzi swoją działalność w otoczeniu i warunkach, które niosą ze sobą liczne ryzyka. Ryzyka te są identyfikowane i oceniane w różnych obszarach działalności, a następnie podejmowane są decyzje, co do dalszych działań z nimi związanych. W porównaniu do poprzedniego okresu sprawozdawczego ryzyka operacyjne, finansowe i rynkowe nie uległy znacznym zmianom, w dużej mierze nadal występują i na bieżąco są monitorowane.

Ryzyka związane ze strategią rządu odnośnie sektora naftowego. Ryzyka prawne o charakterze strategicznym

W ramach prowadzonych analiz strategicznych Grupa LOTOS na bieżąco monitoruje kierunki polityki Unii Europejskiej. Badanie projektów dyrektyw, a następnie samych dyrektyw, pozwala na zdobywanie wiedzy o prawdopodobnym otoczeniu prawnym z wieloletnim wyprzedzeniem, jeszcze przed implementowaniem rozwiązań unijnych do prawa polskiego.

Grupa LOTOS współpracuje z organami administracji państwowej odpowiedzialnymi za strategie rządu dla sektora naftowego. Ponadto Spółka bierze udział w opiniowaniu krajowych projektów aktów prawnych oraz obowiązujących aktów prawnych z obszaru będącego przedmiotem jej zainteresowania, zwłaszcza w zakresie przepisów dotyczących zapasów obowiązkowych ropy i paliw oraz biokomponentów i biopaliw. Przedmiotowe opinie sporządzane są zarówno bezpośrednio, jak i poprzez organizacje, w których Grupa LOTOS jest członkiem.

W obszarze biopaliw i biokomponentów dominuje ryzyko związane z bardzo powolnym procedowaniem stosownych polskich organów administracyjnych nad przyjęciem do rozwiązań krajowych zapisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/30/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r., umożliwiających stosowanie zwiększonych ilości biokomponentów w paliwach normatywnych (B7, E10). Do obszarów ryzyka można też zaliczyć niepewność, co do szczegółowego zakresu regulacji, które zostaną przyjęte w rozwiązaniach krajowych przy implementacji dyrektyw pakietu energetycznego, a zwłaszcza dyrektywy 2009/28/WE w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Istotnym czynnikiem ryzyka jest również zamiar ustalenia wyższych progów Narodowych Celów Wskaźnikowych ( NCW ) na następne lata, przy braku polskich rozwiązań legislacyjnych umożliwiających realizację tych progów, co może prowadzić bądź do zapłaty kar za brak realizacji NCW bądź do takich działań, które prowadząc do wykonania NCW , będą gospodarczo szkodliwe.

W obszarze zapasów obowiązkowych niepewny jest kierunek regulacji przepisów w tym zakresie. Nieznany jest czas rozpoczęcia ewentualnego procesu przejmowania zapasów obowiązkowych od firm funkcjonujących na rynku przez odpowiednie agendy rządowe oraz jego tempo, które może mieć rozpiętość nawet do 10 lat. 
Odrębnym zarysowującym się problemem, mogącym wystąpić już od 2011 r., będą niewystarczające pojemności na magazynowanie zapasów obowiązkowych, w szczególności ropy naftowej.

Ryzyka związane ze zmianami i interpretacjami prawa podatkowego

W otoczeniu prawnym, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza Grupy LOTOS, mają miejsce częste zmiany przepisów podatkowych. Wprowadzane nowe regulacje oraz zmiany sposobu stosowania przepisów już obowiązujących, wpływają na sposób prowadzenia działalności przez Spółkę, na rodzaj podejmowanych działań oraz na wielkość zobowiązań podatkowych. W związku z nieustannymi zmianami przepisów, które bardzo często są niespójne, skomplikowane i niezgodne w wielu miejscach z regulacjami wspólnotowymi oraz sposobem stosowania przepisów już istniejących, zostały wdrożone wewnętrzne procedury, których celem jest przestrzeganie wymogów prawa oraz identyfikacja i minimalizacja ryzyka podatkowego, a także jego wpływu na sprawozdania finansowe Grupy LOTOS. Istnieje konieczność bieżącego monitorowania zmian przepisów podatkowych, jak również aktywnego reagowania na te zmiany poprzez odpowiednie dostosowanie wewnętrznych systemów rozliczeń podatkowych.

Częste zmiany w regulacjach dotyczących podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług (VAT), podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych oraz ubezpieczeń społecznych skutkują brakiem odniesienia do utrwalonych regulacji lub do precedensów prawnych. Pojawiające się niezgodności interpretacji Ministra Finansów z rozstrzygnięciami sądów administracyjnych, powodują brak możliwości przewidzenia jednolitych skutków podatkowych dla konkretnych transakcji.

Często występujące różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami państwowymi a przedsiębiorstwami, powodują powstawanie obszarów niepewności i konfliktów, zaś w transakcjach zagranicznych prowadzą do utraty wiarygodnego partnera biznesowego. Skutkiem takiego stanu może być także rezygnacja z zyskownych przedsięwzięć i transakcji, w imię zapewnienia bezpieczeństwa Spółki na gruncie przepisów prawa podatkowego.

Zjawiska te powodują, że ryzyko podatkowe prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce jest znacząco wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym.
Dodatkowymi czynnikami powodującymi konieczność odpowiedniego zarządzania ryzykiem w ramach podatków, są wysokie potencjalne kary przewidziane w razie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego oraz ogólnie pro fiskalne podejście polskich władz skarbowych. Prowadząc działalność gospodarczą, należy uwzględnić fakt, że na skutek mylnej interpretacji prawa, błędu pracownika, czy też niekompetencji urzędniczej, można w niezamierzony sposób spowodować zaległość podatkową. Organy podatkowe zgodnie ze swoimi kompetencjami mogą przeprowadzać kontrole i weryfikować zapisy operacji gospodarczych ujęte w księgach rachunkowych w ciągu 5 lat od zakończenia roku podatkowego, w którym złożono deklaracje podatkowe.

Ryzyka o charakterze finansowym

W Grupie LOTOS funkcjonuje Komitet Zarządzania Ryzykiem Finansowym, który jest odpowiedzialny za nadzór oraz koordynację procesu zarządzania ryzykiem finansowym w Spółce. Głównym celem działań w tym zakresie jest:

  • ograniczenie zmienności przepływów pieniężnych,
  • zwiększenie prawdopodobieństwa realizacji celów budżetowych i strategicznych,
  • zapewnienie krótkoterminowej płynności finansowej,
  • maksymalizacja wyniku na zarządzaniu ryzykiem rynkowym przy założonym poziomie ryzyka,
  • wsparcie przedsięwzięć mających na celu organizację finansowania działalności inwestycyjnej.

 

Szczególne znaczenie dla funkcjonowania Grupy LOTOS ma zarządzanie ryzykiem cen surowców i produktów naftowych. Koncepcja zarządzania ryzykiem cen surowców i produktów naftowych obejmuje okres do końca 2010 r., co jest zbieżne z horyzontem realizacji Programu 10+.

Ponadto przedmiotem prac wspomnianego Komitetu jest zarządzanie ryzykiem cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla (CO2), które odbywa się zgodnie z założeniami zawartymi w „Strategii zarządzania ryzykiem cen uprawnień do emisji CO2 w Grupie LOTOS”.  Zgodnie z poszczególnymi fazami Protokołu z Kioto obecnie obejmuje ono horyzont zarządzania do końca 2012 r.

Zarządzanie ryzykiem walutowym odbywa się zgodnie z założeniami zawartymi w „Strategii zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie LOTOS”, a horyzont zarządzania jest wyznaczany zgodnie z rolowanym okresem planowania.
Naturalną walutą rynku, na którym działa Grupa LOTOS, jest dolar amerykański (USD). Waluta ta jest używana w kwotowaniach cen rynkowych ropy i produktów naftowych. W związku z tym, z tytułu działalności operacyjnej, Grupa LOTOS ma strukturalnie długą pozycję w USD. Z tego też względu uznano, że najwłaściwszą walutą do zaciągania i spłaty długoterminowych kredytów na finansowanie Programu 10+ jest właśnie USD.

Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej wynika z przewidywanego harmonogramu spłat kredytu na finansowanie zapasów oraz finansowanie Programu 10+. Ryzyko stopy procentowej dotyczy wysokości odsetek ustalanych na podstawie zmiennej stopy LIBOR USD.

Zarządzania ryzykiem płynności w Grupie LOTOS polega na monitorowaniu prognozowanych przepływów pieniężnych, dostępnych źródeł finansowania, następnie dopasowywaniu zapadalności aktywów i pasywów, analizie kapitału obrotowego i utrzymywaniu dostępu do różnych źródeł finansowania.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym partnerów transakcji finansowych odbywa się poprzez bieżący monitoring ekspozycji kredytowej w stosunku do przyznanych limitów. Partnerzy transakcji muszą posiadać odpowiedni rating przyznany przez wiodące agencje ratingowe bądź posiadać gwarancje instytucji spełniających wymóg minimalnego ratingu. Grupa LOTOS zawiera transakcje finansowe z renomowanymi firmami o dobrej zdolności kredytowej.

W zakresie zarządzania ryzykiem kredytowym partnerów transakcji niefinansowych, wszyscy klienci, którzy wnioskują o przyznanie kredytów kupieckich, poddawani są procedurom weryfikacji ich wiarygodności finansowej.  W zależności od oceny tej wiarygodności przyznawane są odpowiednie limity. Kwestie oceny kontrahentów oraz przyznawania im limitów są rozstrzygane przez Komitety Kredytowe funkcjonujące w spółkach Grupy Kapitałowej.

W związku z obecną sytuacją makroekonomiczną spowodowaną globalnym spowolnieniem światowej gospodarki, Zarząd Grupy LOTOS podjął decyzję o zintensyfikowaniu działań, które służą zapewnieniu płynności finansowej Spółki. Wprowadzony na początku 2009 r. Pakiet Antykryzysowy przyniósł znaczne oszczędności i poprawę przepływów pieniężnych. W 2010 r. Grupa LOTOS zakłada dalszą realizację programów efektywnościowych.

Zasady i instrumenty zarządzania ryzykiem finansowym oraz wpływ najistotniejszych czynników ryzyka na kształtowanie się poszczególnych pozycji wyników finansowych, zostały przedstawione w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym w części Dodatkowe informacje i objaśnienia (Instrumenty finansowe).

Ryzyka związane z działalnością poszukiwawczo-wydobywczą

Wobec światowego spowolnienia gospodarczego strategia rozwoju segmentu poszukiwawczo-wydobywczego oraz plany jej realizacji mogą zostać zweryfikowane z uwagi na konieczność ich dostosowania do warunków funkcjonowania gospodarki. Jako potencjalne ryzyka w obszarze poszukiwań i wydobycia wskazać można:

  • ryzyko poszukiwawcze dla zasobów potencjalnych,
  • ograniczony dostęp do finansowania zewnętrznego,
  • zmienność warunków rynkowych w zakresie cen ropy oraz kursów dolara amerykańskiego i euro,
  • ryzyka eksploatacyjne, związane z wydobyciem węglowodorów,
  • niską skuteczność działalności pomocniczej, wspierającej procesy wydobywcze,
  • ryzyko związane z realizacją procesów związanych z zagospodarowaniem złóż.

Jednocześnie należy podkreślić, iż w obszarze działalności poszukiwawczo-wydobywczej na bieżąco podejmowane są działania prewencyjne, polegające m.in. na stałym monitoringu rynku oraz czynników makroekonomicznych, bieżącej ocenie realizowanych projektów oraz podejmowaniu decyzji na podstawie wcześniejszych analiz geologiczno-zasobowych.

Ryzyka związane z zapewnieniem surowców

W Grupie LOTOS kontynuowane są działania związane z przyjętą strategią dywersyfikacji dostaw ropy naftowej poprzez koncentrację na dwóch najważniejszych aspektach tego celu strategicznego:

  • bezpieczeństwie dostaw ropy naftowej: udrożnieniu alternatywnego kanału dostaw ropy naftowej poprzez stałą obecność na międzynarodowym rynku ropy, regularne kontraktowanie dostaw różnych gatunków ropy z morza – z jednoczesnym stworzeniem możliwości radykalnego zwiększenia ich udziału w całości dostaw ropy do rafinerii w przypadku zagrożenia ciągłości dostaw z kierunku podstawowego,
  • poprawie konkurencyjności – poprzez pełne wykorzystanie nadmorskiej lokalizacji rafinerii w Gdańsku i możliwość otrzymywania dostaw surowca przez dwa niezależne od siebie kanały - ropy rosyjskiej poprzez rurociąg „Przyjaźń” oraz różnych gatunków ropy dostępnej poprzez Naftoport. Odpowiedni dobór gatunków rop wynika z prowadzonej w sposób ciągły optymalizacji.

Ryzyka związane z działalnością operacyjną

Ryzyka związane z realizacją Programu 10+

Z uwagi na fakt, że realizacja Projektu 10+ powoli zbliża się ku końcowi, w miarę upływu czasu związane z nim ryzyka ulegają zmniejszeniu. Niemniej jednak ryzyka te nadal są monitorowane i kontrolowane. Należą do nich m.in.:

  • dostarczenie lub zamontowanie wadliwych urządzeń i materiałów, pociągające za sobą konieczność napraw i wymian, wzrost kosztów i opóźnienia,
  • gospodarczy upadek podwykonawców spowodowany różnymi zjawiskami wywołanymi kryzysem światowym, skutkujący opóźnieniem w realizacji inwestycji, przepadkiem wpłat i koniecznością zakupu dodatkowych materiałów,
  • awarie budowlane spowodowane trudnymi warunkami realizacji prac lub nieprzestrzeganiem procedur, skutkujące wstrzymaniem prac oraz opóźnieniem i przekroczeniem budżetu,
  • nieosiągnięcie pełnych parametrów procesowych uruchamianych instalacji z powodu ukrytych wad projektowych, skutkujące dodatkowymi kosztami doprowadzenia instalacji do podstawowych parametrów projektowych bądź utraconymi zyskami,
  • wystąpienie niekorzystnych warunków atmosferycznych, skutkujące opóźnieniami i uszkodzeniami zainstalowanych urządzeń,
  • protesty i zastrzeżenia osób lub instytucji zewnętrznych spowodowane, np. oddziaływaniem inwestycji na środowisko/otoczenie, skutkujące wstrzymaniem prac i opóźnieniami bądź wstrzymaniem decyzji administracyjnych,
  • wypadki spowodowane trudnymi warunkami pracy czy dużym natężeniem prac na tym samym terenie lub nieprzestrzeganiem zasad BHP,
  • okresowe wstrzymanie kredytowania, skutkujące wstrzymaniem prac z powodu braku środków,
  • ryzyko związane ze wzmocnieniem kursu euro, gdyż część kontraktów zawarto w tej walucie.

 

Poziom zaawansowania realizacji Programu 10+

Poziom zaawansowania prac Programu 10+

Ryzyka środowiskowe

Z działalnością operacyjną Grupy LOTOS wiążą się określone ryzyka środowiskowe, wśród których najważniejsze to:

  • ryzyko niespełnienia wymogów i przepisów prawa środowiskowego (krajowego i wspólnotowego),
  • ryzyko związane z brakiem uprawnień do emisji CO2,
  • ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

 

Prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka związanego z niespełnieniem przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, jest minimalizowane poprzez ciągłe monitorowanie wymogów prawa środowiskowego, sprawne jego wdrażanie oraz aktywne i efektywne uczestnictwo w procesie legislacyjnym aktów prawnych. Zidentyfikowane wymogi prawne w zakresie ochrony środowiska w formie informacji bądź nakazu przekazywane są do wszystkich miejsc w Grupie Kapitałowej LOTOS, których zapisy tego prawa dotyczą. Proces uzyskiwania wszelkich pozwoleń realizowany jest z odpowiednim zapasem czasowym, uwzględniającym ryzyko przedłużenia się postępowania administracyjnego, gwarantując uzyskanie odpowiedniego dokumentu w terminie lub z pewnym wyprzedzeniem.

Zarządzanie ryzykiem w zakresie zmian legislacyjnych obejmuje również działania związane z pozyskaniem dostatecznej ilości uprawnień w danym okresie dla instalacji uczestniczących we wspólnotowym systemie handlu emisjami CO2 oraz nowych, które Spółka realizuje w ramach Programu 10+. Postępujące w czasie przekazywanie do użytkowania nowych instalacji, wymaga dodatkowych limitów emisji, które mogą być przyznane po udokumentowaniu osiągnięcia przez nowe lub zmodernizowane urządzenia pełnych zdolności produkcyjnych i zakończeniu procesu rozruchu.

Obniżanie prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożeń bądź minimalizacji skutków zaistnienia sytuacji niepożądanych związanych z wystąpieniem awarii przemysłowej, skutkującej ponadnormatywną emisją zanieczyszczeń do powietrza, wód i/lub gruntu, osiągane jest poprzez całkowitą identyfikację i aktualizację ryzyk środowiskowych oraz opracowanie sposobu likwidacji skutków potencjalnych awarii technologicznych. Na terenie rafinerii stosowane są badania prewencyjne diagnozujące stan techniczny urządzeń, jak również liczne i najnowsze techniki ostrzegania i zabezpieczania przed powstaniem awarii, tj. czujki węglowodorów, siarkowodoru, płomienia czy też monitoring wizyjny obejmujący teren trasy rurociągów. Dla zapewnienia szybkiej i skutecznej reakcji na potencjalne zdarzenia awaryjne prowadzone są systematycznie szkolenia i ćwiczenia z zakresu reagowania na awarie.

Ryzyka procesowo-techniczne i związane z bezpieczeństwem pracy

Ryzyka procesowo-techniczne dotyczą głównie zagrożeń związanych z przerabianymi substancjami, stosowanymi procesami technologicznymi, użytkowanymi aparatami i urządzeniami, a także warunkami operacyjnymi związanymi m.in. z parametrami wysokich ciśnień i temperatur.
Ryzyka związane z bezpieczeństwem pracy wiążą się z narażeniem pracowników na oddziaływanie czynników niebezpiecznych i uciążliwych, związanych z wykonywaną pracą i bliskością prowadzonych procesów technologicznych, co w konsekwencji może prowadzić do wypadków przy pracy czy chorób zawodowych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz uregulowaniami wewnętrznymi, w Spółce systematycznie identyfikuje się zagrożenia na każdym stanowisku pracy i ocenia ryzyko zawodowe, także pod kątem występowania w środowisku pracy m.in. atmosfery wybuchowej, hałasu, wibracji czy substancji chemicznych i biologicznych.

Stosowane powszechnie środki i zabezpieczenia w dziedzinie bezpieczeństwa pracy ukierunkowane są m.in. na minimalizację zidentyfikowanych ryzyk. Podejmowane działania wychodzą poza zakres określany przez polskie ustawodawstwo. W celu ograniczenia prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń niepożądanych, systematycznie w Grupie LOTOS wprowadza się nowe rozwiązania techniczne i organizacyjne mające na celu podniesienie poziomu świadomości i zaangażowania pracowników oraz zapewnienie bezpiecznych warunków pracy dla wszystkich osób przebywających i/lub pracujących na terenie i na rzecz Grupy LOTOS.

Przedmiotem szczególnej uwagi są także wymogi proceduralne dotyczące zaznajomienia pracowników z zasadami postępowania, m.in. z urządzeniami i aparatami o skomplikowanym działaniu czy użytkowanymi substancjami niebezpiecznymi. Zasady i wymogi systemowe w tym zakresie, w szczególności przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpiecznego postępowania i wykonywania prac, są bardzo rygorystycznie kontrolowane i egzekwowane.

Grupa LOTOS od wielu lat wykorzystuje w procesach produkcyjnych technologie i urządzenia spełniające kryteria najlepszych dostępnych technik (ang. Best Available Techniques, BAT). Instalacje procesowe są wyposażane w odpowiednie systemy bezpieczeństwa i ochrony, w tym oprócz technik BAT, w wielowarstwowe systemy zabezpieczeń (tj. warstwy zapobiegania, ochrony i przeciwdziałania).

Ryzyka zaostrzenia wymagań jakościowych dla produktów naftowych

Grupa LOTOS na bieżąco monitoruje projekty nowych norm i rozporządzeń, mających wpływ na działalność produkcyjną i handlową. Źródłem informacji na temat przyszłych zmian dotyczących wymagań jakościowych jest Komitet Techniczny 222 Polskiego Komitetu Normalizacyjnego do spraw przetworów naftowych i cieczy eksploatacyjnych. Dzięki aktywnemu uczestnictwu w pracach podkomitetów wchodzących w skład Komitetu Technicznego 222, Grupa LOTOS ma możliwość opiniowania projektów norm europejskich jeszcze w fazie ich powstawania.

Dodatkowy wpływ na poziom wymagań jakościowych, zwłaszcza dla paliw silnikowych, Grupa LOTOS uzyskuje dzięki uczestnictwu w pracach branżowego stowarzyszenia Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego. Udział ten znacząco ogranicza ryzyka w zakresie nieterminowego dostosowania się do przyszłych standardów jakościowych w obszarze produktów naftowych.
W 2010 r. przewidywana jest zmiana wymagań jakościowych dla benzyn i olejów napędowych w zakresie dopuszczalnej zawartości biokomponentów. Trwają prace nad dopuszczeniem do obrotu benzyn z zawartością etanolu do 10% obj. i oleju napędowego z zawartością FAME do 7% obj. Grupa LOTOS jest już przygotowana na te zmiany i nie stanowią one zagrożenia dla kontynuacji działalności.

Ryzyka w obszarze sprzedaży

Otoczenie makroekonomiczne, w którym działa Grupa LOTOS, wywiera istotny wpływ na sprzedaż jej produktów, zwłaszcza w sytuacji spowolnienia gospodarczego. W czasie kryzysu gospodarczego szczególnego znaczenia nabiera wiarygodność i płynność kontrahentów, która z kolei zależy od płynności ich płatników. Dlatego tak ważna jest polityka zabezpieczania transakcji i kontroli należności.

Zakres stosowania zasad zabezpieczeń handlowych oraz bieżąca i przyszła kondycja podmiotów rynkowych będzie zależeć głównie od polityki instytucji finansowych i ubezpieczeniowych. Zaostrzenie polityki kredytowej może powodować ograniczenie lub brak dostępu do zabezpieczeń transakcji handlowych, takich jak gwarancje ubezpieczeniowe, ubezpieczenia, akredytywy, jak również kredyty obrotowe i inwestycyjne.
Do kluczowych ryzyk w działalności handlowej Grupy Kapitałowej LOTOS w 2009 r., jak również w 2010 r. należy zatem zaliczyć:

  • zmniejszony popyt na paliwa i inne produkty naftowe w wyniku ogólnoświatowej recesji gospodarczej, czego skutkiem może być niższy od zakładanego wzrost sprzedaży,
  • pojawienie się nowych importerów produktów naftowych z różnych kierunków geograficznych, poszukujących szans sprzedaży w Polsce i prowadzących agresywną politykę cenową,
  • agresywną politykę cenową konkurencji,
  • spadek tranzytu towarów przez Polskę,
  • zmniejszenie liczby połączeń lotniczych na świecie,
  • spadek realizowanych kontraktów drogowych oraz przedłużające się procedury przetargowe dotyczące realizacji inwestycji drogowych,
  • zmniejszenie się ruchu statków w portach polskich w związku ze spadkiem eksportu/importu,
  • zmniejszoną produkcję przemysłową skutkującą mniejszym zapotrzebowaniem na środki smarne, paliwa i inne produkty naftowe.

Ryzyka i szanse związane z sytuacją społeczną w Spółce

Obserwowane w kraju skutki światowego spowolnienia gospodarczego spowodowały zmiany w działalności Spółki. W 2009 r. wprowadzono Pakiet Antykryzysowy oraz zainicjowano projekty zwiększające efektywność funkcjonowania, które przyczyniły się do oszczędności w poszczególnych segmentach działalności. Spotkania pracowników z najwyższym kierownictwem, bieżące informowanie o sytuacji Spółki, badanie opinii pracowników Grupy Kapitałowej, cykliczne spotkania w ramach programu komunikacji wewnętrznej „Rozmawiamy o LOTOSIE” spowodowały aktywną współpracę pracowników z Zarządem przy wypełnianiu postanowień Pakietu Antykryzysowego. Dzięki dużemu zaangażowaniu pracowników i kadry kierowniczej, dyscyplinie kosztowej i wdrożeniu nowych rozwiązań systemowych udało się osiągnąć założone w budżecie wskaźniki ekonomiczne i określone w Pakiecie Antykryzysowym oszczędności. Sytuacja w Spółce jest stabilna, a pracownicy mają ogromne poczucie odpowiedzialności za wyniki swojej pracy. Obecnie nie ma zidentyfikowanych znaczących ryzyk o charakterze społecznym. Realizacja Programu 10+ spowodowała konieczność uzupełnienia obsady w pionie produkcji i techniki. Zatrudnienie młodych, wykształconych i zaangażowanych pracowników umożliwiło zmianę struktury wiekowej i wdrożenie nowych, innowacyjnych rozwiązań.

Koszty wdrożenia strategii zabezpieczających

Przy planowaniu strategii zabezpieczających przed materializacją ryzyka, analizowane są konieczne do poniesienia koszty oraz potencjalne korzyści z nich wynikające. Koszty te nie powinny przekraczać skutków finansowych, które Grupa Kapitałowa LOTOS zmuszona byłaby ponieść w przypadku zmaterializowania się ryzyka. Zatem wszelkie plany ograniczania ryzyka wdrażane są po analizie ich opłacalności.

Przewidywane zmiany w zidentyfikowanych ryzykach

W Grupie LOTOS przeprowadzono analizę, jak zidentyfikowane ryzyka mogą kształtować się w perspektywie realizacji strategii Spółki do 2012 r. Oceniono, w jakim stopniu prawdopodobieństwo i skutki finansowe będą ulegać zmianie na przestrzeni tego okresu. W wyniku powyższych analiz zauważono, że wiele ryzyk będzie miało porównywalny wpływ na Grupę LOTOS w całym okresie realizacji strategii. Zmniejszeniu zdecydowanie ulegną ryzyka operacyjne z uwagi na fakt ukończenia Programu 10+, a także powiązane z nim ryzyko ograniczenia dostępu do zewnętrznego finansowania. Przewiduje się zaś wzrost ryzyka związanego z działaniami konkurencyjnymi, spowodowany ich większym prawdopodobieństwem wystąpienia. Z tego też względu prowadzone są w Grupie LOTOS odpowiednie działania i wdrażane właściwe strategie zabezpieczające przed skutkami powyższego ryzyka.